|
Liên quan đến sự cố phát sinh nhiệt, song song với nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu công nghệ lọc hóa dầu, phòng thí nghiệm trọng điểm động cơ đốt trong (ĐHQG TP.HCM) nghiên cứu độc lập và kết luận khả năng tự cháy của xe gắn máy liên quan đến các sự cố phát sinh nhiệt độ cao từ hệ thống điện hay động cơ cho dù có hay không có rò rỉ xăng từ hệ thống nhiên liệu.
Nguyên nhân các vụ cháy xe xảy ra liên tiếp thời gian qua (ảnh nhỏ) đang được các chuyên gia, trong đó có cán bộ, giảng viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, giải mã (ảnh lớn)
Theo nhóm nghiên cứu phòng thí nghiệm trọng điểm động cơ đốt trong, một số xe gắn máy tay ga sử dụng động cơ làm mát bằng nước có bình nước và quạt tản nhiệt đặt ở phía trên ống pô. Khi xe chạy, nhiệt nóng sẽ được dồn về phía sau. Trong khi đó xăng dỏm làm xe nóng hơn, mau làm cạn nước làm mát, cấu tạo vỏ xe được bịt kín, phần cốp để mũ bảo hiểm được tận dụng để rất nhiều đồ, trong đó có những vật dụng dễ cháy, dễ tích điện như áo len... tạo nên hiện tượng quá nhiệt gây cháy. Tuy nhiên, do điều kiện khách quan, kết luận này được phòng thí nghiệm động cơ đốt trong đưa ra khi chưa tiến hành thực nghiệm mô phỏng động cơ.
Nhóm nghiên cứu khuyến cáo người dùng không nên gắn thêm các hệ thống điện, chi tiết trang trí ảnh hưởng khả năng làm mát của động cơ, ống xả, không để vật dụng dễ cháy trong hộc đồ và phải bảo trì xe đúng hạn, cần lưu ý hệ thống làm mát và bôi trơn...
Trao đổi với chúng tôi, chiều 13-1, đại diện Công ty Honda VN (HVN) cho biết chưa nhận được kết quả cuộc nghiên cứu này và không bình luận về kết quả của cuộc nghiên cứu. Theo HVN, đây chỉ là một cuộc nghiên cứu mang tính độc lập, không đủ cơ sở để đánh giá về yếu tố kỹ thuật của các dòng xe do HVN sản xuất. Hơn nữa HVN cũng không biết được nhóm nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu trong điều kiện nào nên không thể khẳng định các thiết kế của Honda không phù hợp. Tuy nhiên, một đại diện của HVN khẳng định các thiết kế giải nhiệt đang gắn trên các dòng xe tay ga do HVN sản xuất vẫn rất an toàn và đạt hiệu quả giải nhiệt tốt nhất so với các dòng xe tay ga đang lưu hành tại VN.
H.Nhung - L.Nam
Nhiều ý kiến khác nhau
Đón nhận thông tin ban đầu về kết quả nghiên cứu, một số chuyên gia trong lĩnh vực giao thông đã có nhiều ý kiến khác nhau:
PGS.TS Lê Hoài Đức (Trường ĐH Giao thông vận tải Hà Nội): Khó có thể xảy ra
Cách nói đó cũng hợp lý về mặt kỹ thuật. Nhưng nói rằng 15-30% cồn có thể tạo ra hỗn hợp khí đó thì nhiều nước đã sử dụng ethanol và methanol ở mức trên 15% rồi. VN không phải là nước đầu tiên sử dụng xăng pha cồn. Tuy nhiên ở nước ngoài sử dụng xăng có tỉ lệ cồn trên 15% thì họ có cải tiến về động cơ, còn khả năng gây cháy nổ cũng không có cải tiến gì.
Về mặt kỹ thuật, cồn có khả năng bay hơi rất tốt. Hơi cồn ngưng tụ ở trạng thái áp suất hơi bão hòa trên bề mặt cũng là cái gây cháy nổ khi gặp điều kiện thuận lợi. Nhưng khả năng tự cháy nổ thì khó xảy ra được. Vì cháy nổ phải có các điều kiện kèm theo như tia lửa hoặc nguồn nhiệt nào đó. Bản thân cồn không tự gây cháy nổ được trong điều kiện bình thường. Nếu cồn ở trong xe máy bị nóng đến 100OC cũng khó tự gây cháy nổ được. Trạng thái gây cháy nổ được của hỗn hợp đó phải cần 300-400OC với điều kiện áp suất thông thường. Chứ nói ở điều kiện bình thường tự gây cháy nổ là khó.
TS hóa học Đào Quốc Tùy (Trường ĐH Bách khoa Hà Nội): Nhiệt độ thấp và áp suất thấp rất khó gây cháy
Hỗn hợp đó tự gây cháy khi bình xăng cạn và ở nhiệt độ thấp cũng là một giả thiết. Nếu đã làm thí nghiệm và tin cậy được thì có thể tập trung vào phân tích xem trong thực tế có khả năng bị như thế không. Đó là một cơ sở để tập trung vào phân tích. Tuy nhiên ở nhiệt độ thấp và áp suất thấp thì rất khó cháy. Thực tế một số xe cháy lấy được mẫu xăng thì bình xăng vẫn đầy, một số xe để tại chỗ, bình xăng đầy cũng tự cháy chứ không phải khi bình xăng cạn.
TS Bùi Hồng Dương (trưởng khoa máy tàu ĐH Giao thông vận tải TP.HCM): Gia nhiệt gây cháy là nguyên nhân xa vời
Theo tôi, kết luận nguyên nhân cháy nổ xe do liên quan đến các sự cố phát sinh nhiệt độ cao từ hệ thống điện hay động cơ là chưa hợp lý. Nếu liên quan đến sự cố quá nhiệt trên các xe gắn máy sử dụng động cơ làm mát bằng nước thì nghe có vẻ xa vời vì với các xe tay ga khi có vấn đề với làm mát bằng nước thì hệ thống sẽ tự động chuyển sang làm mát bằng quạt. Để cháy được, ngoài nguồn nhiệt phải có chất cháy là dầu hoặc xăng, phải có không khí để cháy. Về vấn đề này, tôi vẫn nghiêng về giả thiết cháy xe do nhiên liệu. Vấn đề chính ở đây là phải lấy được chính xác mẫu xăng trên thị trường là gì, nếu không lấy được mẫu nguyên thủy thì không thể có kết quả chính xác.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng (phó chủ tịch Hội Ôtô và thiết bị động lực TP.HCM): Kết luận chưa thuyết phục
Về kết luận do động cơ bị quá nhiệt vì hệ thống làm mát hoặc hệ thống đánh lửa là chưa thuyết phục. Trong số xe bị cháy có cả xe Wave, Dream, SYM với hệ thống làm mát bằng không khí. Trong trường hợp động cơ bị quá nhiệt, đầu tiên sẽ dẫn đến động cơ bị bó cứng và không hoạt động. Hơn nữa, ngay cả khi động cơ quá nóng, nguồn nhiệt này chưa đủ để làm cháy nhiên liệu hoặc nhựa hay cao su.
T.Phùng - H.Nhung - T.Huỳnh ghi |